Ολιγοδενδρογλοίωμα

Ολιγοδενδρογλοίωμα

Το ολιγοδενδρογλοίωμα είναι ένας πρωτοπαθής όγκος του κεντρικού νευρικού συστήματος που προέρχεται από τα ολιγοδενδροκύτταρα, δηλαδή τα γλοιακά κύτταρα που σχηματίζουν τη μυελίνη – το προστατευτικό περίβλημα των νευρικών ινών. Ανήκει στην κατηγορία των γλοιωμάτων και συνήθως ταξινομείται ως βαθμού ΙΙ (χαμηλής κακοήθειας) ή βαθμού ΙΙΙ (αναπλαστικό ολιγοδενδρογλοίωμα), ανάλογα με τα ιστολογικά και μοριακά χαρακτηριστικά. Πρόκειται για σχετικά σπάνιο όγκο, που αντιστοιχεί περίπου στο 5–10% όλων των γλοιωμάτων, και εμφανίζεται συχνότερα σε ενήλικες ηλικίας 30–50 ετών.

Κλινική εικόνα και συμπτώματα

Η πορεία του ολιγοδενδρογλοιώματος είναι συνήθως αργή, με τα συμπτώματα να εξελίσσονται σταδιακά. Το πιο συχνό αρχικό σύμπτωμα είναι οι επιληπτικές κρίσεις, που εμφανίζονται σε ποσοστό άνω του 70% των ασθενών. Άλλα συχνά συμπτώματα είναι:

  • Επίμονοι πονοκέφαλοι 
  • Αλλαγές στη συμπεριφορά ή στη διάθεση
  • Διαταραχές μνήμης ή συγκέντρωσης
  • Νευρολογικά ελλείμματα, όπως αδυναμία, μούδιασμα ή δυσκολία στην ομιλία Η εντόπιση είναι συχνότερη στους μετωπιαίους και κροταφικούς λοβούς, γεγονός που εξηγεί την υψηλή συχνότητα επιληπτικών κρίσεων και γνωστικών διαταραχών.

Διάγνωση

Η διάγνωση ξεκινά με μαγνητική τομογραφία (MRI), όπου το ολιγοδενδρογλοίωμα συνήθως εμφανίζεται ως όγκος με σαφή αλλά μη απόλυτα καθορισμένα όρια. Η οριστική διάγνωση απαιτεί ιστολογική και μοριακή ανάλυση μέσω βιοψίας ή χειρουργικής αφαίρεσης. Σημαντική προγνωστική αξία έχει η παρουσία χαρακτηριστικών γενετικών αλλοιώσεων, όπως η συνεξάλειψη των χρωμοσωμικών βραχιόνων 1p/19q και η μετάλλαξη IDH. Αυτά τα μοριακά ευρήματα σχετίζονται με καλύτερη ανταπόκριση στη θεραπεία και ευνοϊκότερη πρόγνωση.

Θεραπεία

Η θεραπευτική προσέγγιση εξαρτάται από τον βαθμό κακοήθειας, το μέγεθος, τη θέση του όγκου και την κλινική εικόνα του ασθενούς.

  • Χειρουργική αφαίρεση: Αποτελεί την κύρια θεραπεία, με στόχο τη μέγιστη δυνατή εκτομή του όγκου χωρίς να επηρεαστούν κρίσιμες λειτουργίες. Οι σύγχρονες τεχνικές (νευροπλοήγηση, λειτουργική χαρτογράφηση, διεγχειρητική παρακολούθηση) βελτιώνουν την ασφάλεια και το αποτέλεσμα. 
  • Ακτινοθεραπεία και χημειοθεραπεία: Συνήθως εφαρμόζονται σε αναπλαστικά ολιγοδενδρογλοιώματα (βαθμού ΙΙΙ) ή όταν παραμένει σημαντικός υπολειμματικός όγκος. Η χημειοθεραπεία με συνδυασμό φαρμάκων (PCV: προκαρβαζίνη, λομουστίνη, βινκριστίνη) ή με τεμοζολαμίδη έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματική σε όγκους με 1p/19q συνεξάλειψη.

Πρόγνωση

Το ολιγοδενδρογλοίωμα θεωρείται από τα γλοιώματα με την καλύτερη πρόγνωση, ιδιαίτερα όταν φέρει τις χαρακτηριστικές γενετικές αλλοιώσεις. Οι ασθενείς με όγκους βαθμού ΙΙ μπορούν να ζήσουν για πολλά χρόνια με καλή ποιότητα ζωής, ενώ τα αναπλαστικά ολιγοδενδρογλοιώματα έχουν πιο επιθετική πορεία αλλά συνήθως ανταποκρίνονται καλά στη συνδυασμένη θεραπεία. Η μακροχρόνια παρακολούθηση με τακτικές MRI είναι απαραίτητη για τον έλεγχο πιθανής υποτροπής ή εξέλιξης.

Συμπέρασμα​

Το ολιγοδενδρογλοίωμα είναι ένας σπάνιος αλλά θεραπεύσιμος όγκος του εγκεφάλου, με σημαντικά καλύτερη πρόγνωση σε σχέση με άλλα γλοιώματα. Η έγκαιρη διάγνωση, η προσεκτική χειρουργική στρατηγική και η εξατομικευμένη συμπληρωματική θεραπεία αποτελούν τα κλειδιά για την επιτυχή διαχείριση της νόσου. Η διεπιστημονική συνεργασία νευροχειρουργού, ογκολόγου και νευρολόγου διασφαλίζει την καλύτερη δυνατή φροντίδα για τον ασθενή.

Προγραμματίστε την επίσκεψή σας

Επικοινωνήστε με τον νευροχειρουργό Καπετανάκη Αντώνιο, στην Αθήνα, για προγραμματισμό ραντεβού ή για να λύσετε οποιαδήποτε τυχόν απορία έχετε.