Υδροκέφαλος Φυσιολογικής Πίεσης (NPH)

Υδροκέφαλος Φυσιολογικής Πίεσης (NPH)

Ο υδροκέφαλος φυσιολογικής πίεσης (Normal Pressure Hydrocephalus – NPH) είναι μια ιδιαίτερη μορφή υδροκεφάλου που εμφανίζεται κυρίως σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας. Χαρακτηρίζεται από τη συσσώρευση εγκεφαλονωτιαίου υγρού (ΕΝΥ) στις κοιλίες του εγκεφάλου, χωρίς σημαντική αύξηση της ενδοκράνιας πίεσης, όπως συμβαίνει σε άλλες μορφές υδροκεφάλου.

Κλινική Εικόνα – Το «Κλασικό Τρίπτυχο»

Η νόσος εκδηλώνεται με μια χαρακτηριστική τριάδα συμπτωμάτων:

  1.  Διαταραχές βάδισης: ασταθές, βραχύ και «μαγνητικό» περπάτημα. Συχνά είναι το πρώτο και πιο εμφανές σύμπτωμα.
  2. Διαταραχές μνήμης και γνωστικών λειτουργιών: ο ασθενής μπορεί να παρουσιάζει σύγχυση, μειωμένη συγκέντρωση και προβλήματα μνήμης, γεγονός που συχνά συγχέεται με άνοια.
  3. Ακράτεια ούρων: εμφανίζεται σε πιο προχωρημένα στάδια και συνδυάζεται με τα παραπάνω.

Η παρουσία και των τριών συμπτωμάτων σε συνδυασμό με διεύρυνση των κοιλιών στον εγκέφαλο είναι ισχυρή ένδειξη NPH.

Διάγνωση

Η διάγνωση απαιτεί συνδυασμό κλινικής εξέτασης και απεικονιστικών ευρημάτων:

  • MRI ή CT εγκεφάλου: δείχνουν διεύρυνση των κοιλιών χωρίς αντίστοιχη ατροφία του εγκεφάλου. 
  • Tap test (δοκιμασία οσφυονωτιαίας παρακέντησης): αφαιρείται ποσότητα ΕΝΥ και παρακολουθείται αν βελτιώνεται προσωρινά η βάδιση και τα συμπτώματα.
  • Δοκιμασίες αποχέτευσης ΕΝΥ (external lumbar drainage): επιβεβαιώνουν τη διάγνωση σε αμφίβολες περιπτώσεις.

Θεραπεία

Η κύρια θεραπεία είναι η χειρουργική τοποθέτηση συστήματος παροχέτευσης (shunt), το οποίο μεταφέρει το υπερβολικό ΕΝΥ από τον εγκέφαλο στην κοιλιακή χώρα (VP shunt): 

  • Η επέμβαση είναι αποτελεσματική στο μεγαλύτερο ποσοστό ασθενών, ιδιαίτερα όταν η διάγνωση γίνεται έγκαιρα.
  • Η βελτίωση είναι πιο έντονη στη βάδιση και λιγότερο στις γνωστικές λειτουργίες. 
  • Νεότερες τεχνικές όπως η ενδοσκοπική τρίτη κοιλιοστομία (ETV) εφαρμόζονται σε επιλεγμένα περιστατικά.

Πρόγνωση

Μετά την τοποθέτηση shunt, το 70–80% των ασθενών εμφανίζει σημαντική βελτίωση, κυρίως στην βάδιση. Η έγκαιρη διάγνωση είναι καθοριστική, καθώς η παρατεταμένη καθυστέρηση οδηγεί σε μη αναστρέψιμες βλάβες.

Συχνές Ερωτήσεις & Απαντήσεις

Είναι το NPH το ίδιο με την άνοια;

Όχι. Αν και παρουσιάζει συμπτώματα που μοιάζουν με άνοια, είναι διαφορετική πάθηση και σε αντίθεση με την άνοια, μπορεί να βελτιωθεί με θεραπεία.

Με MRI ή CT εγκεφάλου, σε συνδυασμό με ειδικές δοκιμασίες (tap test, οσφυονωτιαία παροχέτευση) που δείχνουν αν ο ασθενής βελτιώνεται μετά την αφαίρεση ΕΝΥ.

Η τοποθέτηση shunt είναι συνηθισμένη νευροχειρουργική πράξη. Υπάρχουν πιθανοί κίνδυνοι (μόλυνση, απόφραξη), αλλά γενικά τα ποσοστά επιτυχίας είναι υψηλά.

Η βάδιση βελτιώνεται σχεδόν πάντα. Η ακράτεια και οι γνωστικές διαταραχές μπορεί να βελτιωθούν, αλλά εξαρτώνται από το πόσο προχωρημένη είναι η νόσος.

Ναι, πολλοί ασθενείς μετά την τοποθέτηση shunt επανέρχονται σε σημαντικό βαθμό στις καθημερινές τους δραστηριότητες, εφόσον η διάγνωση και η θεραπεία γίνουν έγκαιρα.

Προγραμματίστε την επίσκεψή σας

Επικοινωνήστε με τον νευροχειρουργό Καπετανάκη Αντώνιο, στην Αθήνα, για προγραμματισμό ραντεβού ή για να λύσετε οποιαδήποτε τυχόν απορία έχετε.